Morgianari ez zitzaion, ez, gomendioa ahaz____; Ali Babarekin batera___ irten eta auzo_____ko botika___ batengana joan zen: botikako atea jo, eta atea zabaldu ziotenean, gaiso______ik larrienetan oso osasun______a den senda____ bat eskatu zuen. Botika__ak senda_____ mordo___ eskura___ zizkion bere diruen truke, eta bide batez galdetu ere egin zion ea nor gaixotu zen nagusiarenean.
Orain, hori bezalako ariketa bat prestatu behar duzu. Horretarako pasarte bat aukeratu, pasartea kopiatu, hitz atzizkidunak bilatu, hutsuneak sortu, atzizkiak zerrendatu, eta egitekoa azaldu.
1. Azpimarraturik dauden hitzen atzizkia antzeman, eta atzizki hori duten beste hiruna hitz gehiago eman (40):
Kassimen emazteari dagokionez, ostera, etxean geratu zen, etsiturik eta auzuneko emakumeekin aieneka; usadioari jarraituz, hileta ospakizunak irauten zuen bitartean, emakumeak hildakoaren etxera joan ziren, beren intzirinak alargunarekin elkartzera eta bai auzunea bai ingurumariak tristeziaz betetzera. Hala gauzak, Ali Baba, bere emaztea, Kassimen alarguna eta Morgianaren artean, Kassimen zorigaiztoko akabera ongi gordea eta isildua izan zen, eta dena hain kontu handiz egin zutenez, hirian inortxok ere ez zuen ezer jakin edo sumatzerik izan. Hiruzpalau egun igaro zirenean, Ali Babak zeuzkan altzari bakanak eta lapurren altxorretik bildutako diruak hartu, eta anaiaren alargunaren etxera eraman zituen -esan beharra dago diruak gauez eraman zituela-, bertan geratzeko asmoa baitzuen; eta horrela jakinarazi zuen koinatarekiko ezkontza berria. Gisa horretako ezkontzak gure erlijioan arruntak direnez, inor ez zen hargatik harritu.
aieneka hileta ospakizunak zorigaiztoko akabera ongi inortxok ezkontza
Hori bezalako beste ariketa bat prestatu, liburuko pasarte bat aukeratuz.
1. 42. orrialdeko hitz atzizkidun hauek hartuta, osatu esaldi bakar bat, hitz atzizkidun horiek guztiak hartuz, nahiz eta esaldiak zentzu logiko handirik ez eduki.
Adibidez: Lurralde hartako bidaiari kementsu haren hilketak, besteak beste, hauxe ekarri zuen, aberastasun askoren desagerketa, eginkizuna ongi egitea gizonaren eta altxorren heriotza baitzen.
1. Ikaskide bakoitzak liburuko orrialde-sorta bat hartuko du. Esaterako, batek 50.orritik 60.era. Ipuin osoa partekatu behar da ikaskideen artea. Gero, hamabost minutu dituzue dagokizuen orri-multzotik hitz atzizkidun guztiak ateratzeko eta idazteko. Hamabost minutu horien buruan, atzizkien kromo-bilduma betetzen hasi behar duzue, bina hitz atzizkidun leihoetan sartuz. Hornitu gabe gelditu zaizkizun leihoak betetzeko, errepikatuta dituzun zure hitz atzizkidunak beste ikaskide batekin trukatu behar dituzu, behar dituzun hitz berriak idatziz, bilduma osatu arte. Bilduma osatu ezean, irakasleari, hitz-bankuari alegia, lortu ez dituzun hitzak eskatu ahal zaizkio (3000 Hiru Mila Hiztegia). Horretarako, irakasleak beste lau hitz atzizkidun eskatuko dizkizu, zuk behar dituzun bi horiek lortzeko. Azkenik, bilduma osatu ez duenak osatuko du. Hitzak bere orri-zenbakia eduki behar du.
Joskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...anaiek erdibana partitu zituztenean....(17) _________________________________-(e)larik, 2. Lapurren buruzagiak hitz haiek ahoskatzeaz batera,....(20) __________________________________-(e)naz batera,... 3. ... eta lapurrak bere aurretik pasatzen ikusi ondoren,...(20) _________________________________ eta gero,... 4. ...eta hori esan bezain laster atea itxi egin zen;...(22) ____________________bezain fite____________ 5. ...zuk zuloa egiten duzun bitartean,...(23) ...________________-(e)n artean,.... 6. ...jardun zuen amaitu artean,...(24) _____________________ bitartean,... 7. ...eguna argitu baino lehen,...(26) ________________________aurretik,... 8. ...eguna zabaldu aurretik,...(27) _________________baino lehen,... 9. ....gauza bakoitzean erreparatu ondoren,....(27) ______________________eta gero,.... 10. ...harik eta lapurren ikusmenetik galdu ziren arte.(30) ___________________________________arte.
1.Nik egindakoari: Nik eginkoari 2....bilduta, ...bildurik 3.Mahastearren: mahasteagatik 4.Ikusirik: Ikusita 5.Jakin ez dezan: Ez jakiteko 6.Adoz zeudenez: Adoz zeudenez gero 7.Behar zuenez: Behar zuenez gero 8.Apaitu labana: Apaitulako 9.Egon arren: Egon ziren 10.Ez baitute: Ez dutelako
Joskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...bere emazteak ongi hornituriko denda bat jaso zuen oinordekotzan,...(17) _____________________-tako___________________________ 2. ...zaldiak berak gainean ekarritako zaku bete garagar animaliaren ahora eraman,(18) _______________________(e)n__________________________________ 3. ...norbaitek sabaian eginiko zulo altu batetik jasotzen zuen argia.(21) ..___________________________, zeinetik____________________bait-__. 4. ...poztu egin zen senarrari gertatutakoaz,(23)... ___________________-(e)n______________________ 5. ..egin duzuna...(23) ...____-tako____________ 6. ...ipurdian aurkitu txanpona... ...______________tako____(25) 7. ...behar zituen hitzak ezagutarazi zizkion(27) ...___________________________-ako________ 8. ...Kassimi gertatutakoa hitz gutxitan azaldu... ...______________-(r)iko____________________ 9. Hara hurbildutako lau bizilagunek...(40) ...________________________(e)n____________ 10. ...Morgianak begiak estali zizkion tokiraino eraman....(45) _______________________________-tako___________
Joskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...arnasbiderik falta ez zitzaien arren,...(55) Nahiz_________________________-(e)n,... 2. Asmoa edozein izan arren,...(46) Nahiz eta_________________________ 3. ...irtenbiderik ez duen arren...(35) _________________-ta ere,... 4. ..egiten duzuna egiten duzula ere,...(23) ...___________________________ba-____ere,.... 5. Herrialdean lapur hotsik ez bazen ere,...(18) _______________________arren,..... 6. Adi-adi egon arren,....(58) Nahiz eta_______________,... 7. Adi-adi egon arren,....(58) Nahiz_________________,... 8. Adi-adi egon arren,....(58) _________________ba________ere,.. 9. ...nahiz eta haren ahotsa entzuna izan...(52) ...________________________ba-___ere____ 10. ...nahiz eta haren ahotsa entzuna izan...(52) ...________________________ba_____ere,...
Joskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...ahoa itxirik edukitzea agintzen ez badidazu,...(34) _______________________________-(e)z gero,...(35) 2. Eskaintza hau (zuk niri) onartuz gero,... _______________________ba-____________,... 3. ...eta gogoa izanez gero(guk),...(27) ___________________ba-___________ 4. ...sinestuko bazenit, ez zenuke horrelakorik egingo.(23) _______-(e)z gero,... 5. ...eta tokiren batera iristean begiak estaltzen uzten badidazu,...(37) ___________________________________-(e)z gero,.... 6. ...agudo konponbiderik aurkitu ezean,...(41) _____________________________ez ba-__________________ 7. ...ziur egon behin esanez gero (zuk niri),.....(44) ______________________ba____________ 8. ...gaua bere mandoekin bertan emateko asmoz.(52) __________________________________-t(z)ekotan. 9. ..gaua bere mandoekin bertan emateko asmoz.(52) __________________________________nahi ba-__________. 10. Enbarazurik egiten ez badizu,...(52) ____________________-(e)z gero,...
Joskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...lapurrak izan zitezkeela...(18) _____________ahal____________ 2. ...astoek eraman zezaketena pilatuz.(22) __________________________ahal__________ 3. ...senar berria are aberatsagoa izan zitekeen.(35) _____________________________ahal__________ 4. ...ez du hitz egiten, ezin du jan.(36) ________________________-ke__________ 5. ..ez du hitz egiten, ezin du jan.(36) _______________________________ahal_________ 6. ..ez du hitz egiten, ezin du jan.(36) ________________________________t(ze)rik. 7. ...duda egiten dut zure begiak josteko gai izango ote diren.(43) _________________________________ke___________ 8. duda egiten dut zure begiak josteko gai izango ote diren.(43) ________________________________ahal___________ 9. duda egiten dut zure begiak josteko gai izango ote diren.(43) _____________________________entregu_____________ 10. ...gutxienez gogoan izan dezakezue taldearen onagatik.... ___________________________ahal________________
Joskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. Arestian esan dugun bezala,...(25) ____________gisan,___________ 2. ...auzuneak haren berri izan ez zezan,... _________________________-t(z)eko,... 3. ...zuk eskatzen didazun bezala,.... _____________________moduan,_____ 4. ...eta kiskaldurik gera zitezen,...(57) __________________-t(z)eko,... 5. ...hura ezeren faltan ez egoteko,.. ______________-(e)n,... 6. ..etorri berriarentzat afaria agudo prestatzeko,...(53) ___________________(e)n 7. ...eta gelaren batean ohe bat atontzeko (harentzat),...(53) ____________________________(e)n_ 8. berri faltsuak ekarriz bueltatu ez dadin(42) __________________________-t(z)eko. 9. ...ondasun apurrak zurekin elkartzea eskaintzen dizudala(35) __________________________-(e)n_____________ 10. ...baina lehenago koinatari lasaitzeko eskatu zion.(33) _________________________-(e)n________________
Joskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. Eta etxera itzulita,...(32) _____________-(r)ik 2. Lapurrek oso ongi iritzi zioten buruzagiaren asmoari...(42) _______________________________________-tzat... 3. Lapurrek oso ongi iritzi zioten buruzagiaren asmoari...(42) _______________________________________uste_____ 4. Morgiana, hildakoaren mirabea izaki,...(40) ________________________________-(e)z,... 5. Nik uste dut ardura hori Morgianak har dezakeela,...(35) _____________________________-(e)lakoan___________ 6. Nik uste dut ardura hori Morgianak har dezakeela,...(35) Nire ustez, 7. -Kassin -esan zion emazteak-, aberatsa zarela uste duzu...(25) Emazteak Kassini esan zion____________________________ 8. Zenbait joan-etorri egin zituen ahal zuen guztia eramanez,...(22) ________________________________________________(r)ik. 9. ...eta berrogei haien aurpegiak eta tresneriak ikusirik...(18) _________________________________________-ta. 10. Baba Mustafak besterik esango ez ziolakoan,...(46) ______________________________ uste izanik,...
Or. 31: Dute: zuten Daude: zeuden Ditu: zituen Or. 42: Dezakegu: genezakeen Dizkigute: zizkigute Dauka: zeukan Or. 43: Nago: nengoen Dezakezue: zenezaketen Dezakezu: zenezakeen Or. 48: Daukagu: geneukan
(59) entzutean> entzuten zutenean egon arren> nahiz eta egon ez baitute> ez dutelako (37) zituelako> zituen eta (52) egokitu zirenean> egokitzean nahiz eta mintzatu> mintzatu arren (?) aurkitu ondoren> aurkitu eta gero bezain pronto> bezain laster egin aurretik> egin baino lehen etorritako> etorririko
1-(21.) topatu - elkarritu 2-(22.) amaitu - bukatu 3-(27.) harro - handiputz 4-(41.) merkatari - dendari 5-(40.) hilherria - kanposantu 6-(44.) toki - leku 7-(46.) erreparatu - kompondu 8-(51.) osoa - dena 9-(67.) buruzagi - nagusi 10-(70.) mozorroturik - estalturik
SINONIMOAK 17. halabeharrak- patua premiarik- beharra emakume- andrea 18. aurpegiak- begitarte basoan- oihan ozta-ozta- ia-ia toki- leku kementsu- indartsu hurbildu- bertaratu 19. nabarmenena- ikusgarriena
BERRIDAZKETAK 17. hornituriko- hornitutako 18. ondoren hura lotu- hura lotu eta gero ekarritako- ekarririko 20. egin ondoren- etin eta gero 53. zutelakoan- zuteko asmotan 54. gertatzearren- gertatseagatik 55. behar zuenez- behar zuenez gero kendu bezain laster- bezain pronto ez zitzaien arren- nahiz eta... ez zitzaien 59. baino lehen- aurretik 60. ikusirik- ikusita
ADITZAK
23. duzu- zenuen naiz- nintzen zara- zinen dut- nuen 24. dizut- nizun 25. zion-dio zen- da du- zuen 26. zegoen- dago ditu- zituen
1-(30.) entzunik - entzun duela 2-(30.) ikusi orduko - ikusi ordurako 3-(30.) hilketaren ondotik - hilketa izan eta gero 4-(35.) irtenbiderik ez duen arren - nahiz eta irtenbidea ez izan 5-(37.) argitzen hasia zelarik - argitzen hasiz 6-(39.) lana amaitu zuenean - lana amaitu zuen bitartean 7-(42.) dolorez bildutako- dolorez bilduriko 8-(43.) emain baino lehen- eman aurretik 9-(46.) kendu aurretik - kendu baino lehen 10-(55.) kendu bezain laster- kendu bezain azkar
AZERI BAKOITZA BERE AZERIZULOAN
ResponderEliminar1. Hutsunetan jar itzazu segidako atzizki egokiak: -garri, -tsu, -une, -ri, , -tu, -gai, -(s)ka. (36. or)
Morgianari ez zitzaion, ez, gomendioa ahaz____; Ali Babarekin batera___ irten eta auzo_____ko botika___ batengana joan zen: botikako atea jo, eta atea zabaldu ziotenean, gaiso______ik larrienetan oso osasun______a den senda____ bat eskatu zuen. Botika__ak senda_____ mordo___ eskura___ zizkion bere diruen truke, eta bide batez galdetu ere egin zion ea nor gaixotu zen nagusiarenean.
Orain, hori bezalako ariketa bat prestatu behar duzu. Horretarako pasarte bat aukeratu, pasartea kopiatu, hitz atzizkidunak bilatu, hutsuneak sortu, atzizkiak zerrendatu, eta egitekoa azaldu.
HIRUNA HITZ ATZIZKIDUN GEHIAGO EMAN
ResponderEliminar1. Azpimarraturik dauden hitzen atzizkia antzeman, eta atzizki hori duten beste hiruna hitz gehiago eman (40):
Kassimen emazteari dagokionez, ostera, etxean geratu zen, etsiturik eta auzuneko emakumeekin aieneka; usadioari jarraituz, hileta ospakizunak irauten zuen bitartean, emakumeak hildakoaren etxera joan ziren, beren intzirinak alargunarekin elkartzera eta bai auzunea bai ingurumariak tristeziaz betetzera.
Hala gauzak, Ali Baba, bere emaztea, Kassimen alarguna eta Morgianaren artean, Kassimen zorigaiztoko akabera ongi gordea eta isildua izan zen, eta dena hain kontu handiz egin zutenez, hirian inortxok ere ez zuen ezer jakin edo sumatzerik izan.
Hiruzpalau egun igaro zirenean, Ali Babak zeuzkan altzari bakanak eta lapurren altxorretik bildutako diruak hartu, eta anaiaren alargunaren etxera eraman zituen -esan beharra dago diruak gauez eraman zituela-, bertan geratzeko asmoa baitzuen; eta horrela jakinarazi zuen koinatarekiko ezkontza berria. Gisa horretako ezkontzak gure erlijioan arruntak direnez, inor ez zen hargatik harritu.
aieneka
hileta
ospakizunak
zorigaiztoko
akabera
ongi
inortxok
ezkontza
Hori bezalako beste ariketa bat prestatu, liburuko pasarte bat aukeratuz.
ATZIZKIAK ELKARREKIN ONGI LOTUZ
ResponderEliminar1. 42. orrialdeko hitz atzizkidun hauek hartuta, osatu esaldi bakar bat, hitz atzizkidun horiek guztiak hartuz, nahiz eta esaldiak zentzu logiko handirik ez eduki.
42. orrialdean antzeman ditugun hitz atzizkidunak: aberastasunak, desagerketa, ongi, eginkizun, harixe, kementsu, bidaiari, hilketa, lurraldeotan, heriotzara.
Adibidez: Lurralde hartako bidaiari kementsu haren hilketak, besteak beste, hauxe ekarri zuen, aberastasun askoren desagerketa, eginkizuna ongi egitea gizonaren eta altxorren heriotza baitzen.
Aurreko bezalako beste ariketa bat prestatu.
HITZ ATZIZKIDUNEN KROMO-BILDUMA.
ResponderEliminar1. Ikaskide bakoitzak liburuko orrialde-sorta bat hartuko du. Esaterako, batek 50.orritik 60.era. Ipuin osoa partekatu behar da ikaskideen artea. Gero, hamabost minutu dituzue dagokizuen orri-multzotik hitz atzizkidun guztiak ateratzeko eta idazteko. Hamabost minutu horien buruan, atzizkien kromo-bilduma betetzen hasi behar duzue, bina hitz atzizkidun leihoetan sartuz. Hornitu gabe gelditu zaizkizun leihoak betetzeko, errepikatuta dituzun zure hitz atzizkidunak beste ikaskide batekin trukatu behar dituzu, behar dituzun hitz berriak idatziz, bilduma osatu arte. Bilduma osatu ezean, irakasleari, hitz-bankuari alegia, lortu ez dituzun hitzak eskatu ahal zaizkio (3000 Hiru Mila Hiztegia). Horretarako, irakasleak beste lau hitz atzizkidun eskatuko dizkizu, zuk behar dituzun bi horiek lortzeko. Azkenik, bilduma osatu ez duenak osatuko du. Hitzak bere orri-zenbakia eduki behar du.
Egilea, lanbidea
-ari/-kari/-lari
-tzaile/-taile
-dun
-tzain/-zain
-gin/ -kin
-gile/ -kile
Izen abstraktoak
-bide/-pide
-kuntza
-gintza/-kintza
-men/-pen/-mendu
-go
-(t)asun
-(k)eria
-tza
-kunde/-gunde
Kantitatea
-alde/-talde
-koitz
-eria(-(t)eria
-tsu
-ti/-di/-doi
-kada/-ada
Ekintza
-ada/-kada
-dura/-tura
-era/-kera
-ko
-kizun
Materia
-gai/-kai
-ki,-gi
-gailu/-kailu
-kin, -gin
-garri
Joera
-bera/-pera
-kor/-koi
-ezin
-ontzi
-gaitz/-kaitz
-ti/-di
-garri
-zale/-tzaile
-gura/-gale
Lekuzkoak
-alde
-ondo/-oste
-ar/-tar/-dar
-pe/-be
-(g)une
-tegi/-degi
Denborazkoak
-aldi
-ondo/-oste
-aro
-te
-arte/-tarte
-une
-ero
Gradukoak
-kilo/-kila
-tzar
-kote
-txo/-txa
-ño
-xka
-sko/-anda
-tila
Beste zenbait atzizki
-eri
-kide/-tide
-eta/-keta
-Ari: merkatariaren; txirrindulari; dendari
Eliminar-Garri: berrigarri; dibertigarri; ikusgarri
-Tasun: xeletasun; zaletasun; askatasun
-Men: ikusmen; entzumen; nahasmen
-Tza: heriotza; nekazaritza; bizitza
-Tu: zigortu; oheratu; etxeratu
-Aldi: ateraldi; esaldi; eguraldi
-Pe: eskupeko; sekretupe; arkupe
-Go: merkatalgo; jabego; zurgingo
-Era: handiera; luzera; bukaera
barregarri
Eliminarzehetasun
BERRIDAZKETAK. DENBORAZKOAK.1.
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...anaiek erdibana partitu zituztenean....(17)
_________________________________-(e)larik,
2. Lapurren buruzagiak hitz haiek ahoskatzeaz batera,....(20)
__________________________________-(e)naz batera,...
3. ... eta lapurrak bere aurretik pasatzen ikusi ondoren,...(20)
_________________________________ eta gero,...
4. ...eta hori esan bezain laster atea itxi egin zen;...(22)
____________________bezain fite____________
5. ...zuk zuloa egiten duzun bitartean,...(23)
...________________-(e)n artean,....
6. ...jardun zuen amaitu artean,...(24)
_____________________ bitartean,...
7. ...eguna argitu baino lehen,...(26)
________________________aurretik,...
8. ...eguna zabaldu aurretik,...(27)
_________________baino lehen,...
9. ....gauza bakoitzean erreparatu ondoren,....(27)
______________________eta gero,....
10. ...harik eta lapurren ikusmenetik galdu ziren arte.(30)
___________________________________arte.
1.Nik egindakoari:
EliminarNik eginkoari
2....bilduta,
...bildurik
3.Mahastearren:
mahasteagatik
4.Ikusirik:
Ikusita
5.Jakin ez dezan:
Ez jakiteko
6.Adoz zeudenez:
Adoz zeudenez gero
7.Behar zuenez:
Behar zuenez gero
8.Apaitu labana:
Apaitulako
9.Egon arren:
Egon ziren
10.Ez baitute:
Ez dutelako
Nik eginikoari
Eliminaraipatutako
egon ziren arren; nahiz eta egon
BERRIDAZKETAK. ERLATIBOZKOAK.1.
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...bere emazteak ongi hornituriko denda bat jaso zuen oinordekotzan,...(17)
_____________________-tako___________________________
2. ...zaldiak berak gainean ekarritako zaku bete garagar animaliaren ahora eraman,(18)
_______________________(e)n__________________________________
3. ...norbaitek sabaian eginiko zulo altu batetik jasotzen zuen argia.(21)
..___________________________, zeinetik____________________bait-__.
4. ...poztu egin zen senarrari gertatutakoaz,(23)...
___________________-(e)n______________________
5. ..egin duzuna...(23)
...____-tako____________
6. ...ipurdian aurkitu txanpona...
...______________tako____(25)
7. ...behar zituen hitzak ezagutarazi zizkion(27)
...___________________________-ako________
8. ...Kassimi gertatutakoa hitz gutxitan azaldu...
...______________-(r)iko____________________
9. Hara hurbildutako lau bizilagunek...(40)
...________________________(e)n____________
10. ...Morgianak begiak estali zizkion tokiraino eraman....(45)
_______________________________-tako___________
BERRIDAZKETAK. KAUSALAK.1.
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...aitak ondasun gutxi batzuk utzi zizkienez,...(17)
_______________________________(e)la eta,...
2. ...besterik ez baitzeukan...(17)
______________(e)nez_____
3. ...hain astunak ematen zutenez...(20)
___________________bait-____________
4. ...eta hura ezkutatzearren...(22)
_______________-t(z)eagatik___________
5. ...izanez ere irrikatzen baitzegoen...(25)
___________________________(e)lako________
6. ...zu salatzeagatik...(27)
___________-t(z)earren___________
7. ...seinale txuria zuten ateekin ez nahasteagatik,...(49)
___________________________-t(z)earren,...
8. ...zahagi hutsek ahoa estu samarra zutenez...(51)
_____________________________(e)lako...
9. Eltzekoa iragazteko argia behar zuenez...(55)
...______________________(e)la eta,...
10. ...eta denak ados zeudenez...(51)
...zeren______________________bait-_________
BERRIDAZKETAK. KONTZESIBOAK.1.
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...arnasbiderik falta ez zitzaien arren,...(55)
Nahiz_________________________-(e)n,...
2. Asmoa edozein izan arren,...(46)
Nahiz eta_________________________
3. ...irtenbiderik ez duen arren...(35)
_________________-ta ere,...
4. ..egiten duzuna egiten duzula ere,...(23)
...___________________________ba-____ere,....
5. Herrialdean lapur hotsik ez bazen ere,...(18)
_______________________arren,.....
6. Adi-adi egon arren,....(58)
Nahiz eta_______________,...
7. Adi-adi egon arren,....(58)
Nahiz_________________,...
8. Adi-adi egon arren,....(58)
_________________ba________ere,..
9. ...nahiz eta haren ahotsa entzuna izan...(52)
...________________________ba-___ere____
10. ...nahiz eta haren ahotsa entzuna izan...(52)
...________________________ba_____ere,...
BERRIDAZKETAK. BALDINTZAZKOAK.1.
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...ahoa itxirik edukitzea agintzen ez badidazu,...(34)
_______________________________-(e)z gero,...(35)
2. Eskaintza hau (zuk niri) onartuz gero,...
_______________________ba-____________,...
3. ...eta gogoa izanez gero(guk),...(27)
___________________ba-___________
4. ...sinestuko bazenit, ez zenuke horrelakorik egingo.(23)
_______-(e)z gero,...
5. ...eta tokiren batera iristean begiak estaltzen uzten badidazu,...(37)
___________________________________-(e)z gero,....
6. ...agudo konponbiderik aurkitu ezean,...(41)
_____________________________ez ba-__________________
7. ...ziur egon behin esanez gero (zuk niri),.....(44)
______________________ba____________
8. ...gaua bere mandoekin bertan emateko asmoz.(52)
__________________________________-t(z)ekotan.
9. ..gaua bere mandoekin bertan emateko asmoz.(52)
__________________________________nahi ba-__________.
10. Enbarazurik egiten ez badizu,...(52)
____________________-(e)z gero,...
BERRIDAZKETAK. AHALERA.1.
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. ...lapurrak izan zitezkeela...(18)
_____________ahal____________
2. ...astoek eraman zezaketena pilatuz.(22)
__________________________ahal__________
3. ...senar berria are aberatsagoa izan zitekeen.(35)
_____________________________ahal__________
4. ...ez du hitz egiten, ezin du jan.(36)
________________________-ke__________
5. ..ez du hitz egiten, ezin du jan.(36)
_______________________________ahal_________
6. ..ez du hitz egiten, ezin du jan.(36)
________________________________t(ze)rik.
7. ...duda egiten dut zure begiak josteko gai izango ote diren.(43)
_________________________________ke___________
8. duda egiten dut zure begiak josteko gai izango ote diren.(43)
________________________________ahal___________
9. duda egiten dut zure begiak josteko gai izango ote diren.(43)
_____________________________entregu_____________
10. ...gutxienez gogoan izan dezakezue taldearen onagatik....
___________________________ahal________________
BERRIDAZKETAK. HELBURUZKOAK. MODUZKOAK.1.
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. Arestian esan dugun bezala,...(25)
____________gisan,___________
2. ...auzuneak haren berri izan ez zezan,...
_________________________-t(z)eko,...
3. ...zuk eskatzen didazun bezala,....
_____________________moduan,_____
4. ...eta kiskaldurik gera zitezen,...(57)
__________________-t(z)eko,...
5. ...hura ezeren faltan ez egoteko,..
______________-(e)n,...
6. ..etorri berriarentzat afaria agudo prestatzeko,...(53)
___________________(e)n
7. ...eta gelaren batean ohe bat atontzeko (harentzat),...(53)
____________________________(e)n_
8. berri faltsuak ekarriz bueltatu ez dadin(42)
__________________________-t(z)eko.
9. ...ondasun apurrak zurekin elkartzea eskaintzen dizudala(35)
__________________________-(e)n_____________
10. ...baina lehenago koinatari lasaitzeko eskatu zion.(33)
_________________________-(e)n________________
BERRIDAZKETAK. OSAGARRIAK. EUSKAL JERUNDIOA1
ResponderEliminarJoskera mailako ematen zaizkizuen elementuak erabiliz, berridatzi segidako esaldiak:
1. Eta etxera itzulita,...(32)
_____________-(r)ik
2. Lapurrek oso ongi iritzi zioten buruzagiaren asmoari...(42)
_______________________________________-tzat...
3. Lapurrek oso ongi iritzi zioten buruzagiaren asmoari...(42)
_______________________________________uste_____
4. Morgiana, hildakoaren mirabea izaki,...(40)
________________________________-(e)z,...
5. Nik uste dut ardura hori Morgianak har dezakeela,...(35)
_____________________________-(e)lakoan___________
6. Nik uste dut ardura hori Morgianak har dezakeela,...(35)
Nire ustez,
7. -Kassin -esan zion emazteak-, aberatsa zarela uste duzu...(25)
Emazteak Kassini esan zion____________________________
8. Zenbait joan-etorri egin zituen ahal zuen guztia eramanez,...(22)
________________________________________________(r)ik.
9. ...eta berrogei haien aurpegiak eta tresneriak ikusirik...(18)
_________________________________________-ta.
10. Baba Mustafak besterik esango ez ziolakoan,...(46)
______________________________ uste izanik,...
Jar itzazu lehen aldian testuan aipatzen diren aditz hauek:
ResponderEliminar26-27. orrialdeetan: zara, duzu, zaren, dudala, dagoen, diren, zaitut, badiozu.
34-35. orrialdeetan: dizut, duzu, zaigun, dugula, diodan, dakarzu, badidazu, dizut, dudala, didate, bazaitzake, dizkidan, dizudala, dizut, zaretela, dezakeela.
- 42 orrialdeetan: dizkiguten, dezakegu, dago, digute, dutenak, direnez, gaude, diozue, zaudete, duzue, dauka, dabilen, dute, dadin, dizuet, zaizuen.
Or. 31:
EliminarDute: zuten
Daude: zeuden
Ditu: zituen
Or. 42:
Dezakegu: genezakeen
Dizkigute: zizkigute
Dauka: zeukan
Or. 43:
Nago: nengoen
Dezakezue: zenezaketen
Dezakezu: zenezakeen
Or. 48:
Daukagu: geneukan
zizkiguten
Eliminar
ResponderEliminarAli Baba eta Berrogei Lapurrak
ATZIZKIAK:
(26)
-dun > dirudun , euskaldun, txapeldun
-keria> egoskorkeria, tontakeria, alukeria
-dura/tura> sumindura, ohitura, harridura
(41)
-alde> bestalde, iparralde, elizalde
-ari> merkatari, dendari, pilotari
-leku> gordeleku, aparkaleku, igerileku
(59)
-tu> garbitu, etxeratu, oheratu
-tegi> lorategi, biltegi, harategi
-garri> harrigarri, ikusgarri, maitagarri
(60)
-ki> hobeki, ederki, poliki
ADITZAK:
(43)
nago-nengoen
dezakezue-zenezaketen
dezakezu-zenezakeen
(70)
bada-balitz
naiz-nintzen
zitzaion-zaio
(39)
zuen-du
zegoen-dago
zen-da
dizut-nizun
BERRIDAZKETAK:
(59)
entzutean> entzuten zutenean
egon arren> nahiz eta egon
ez baitute> ez dutelako
(37)
zituelako> zituen eta
(52)
egokitu zirenean> egokitzean
nahiz eta mintzatu> mintzatu arren
(?)
aurkitu ondoren> aurkitu eta gero
bezain pronto> bezain laster
egin aurretik> egin baino lehen
etorritako> etorririko
SINONIMOAK:
(30)
triskatza-txikizio
bistatu-ikusi
anaia-haurride
urrez-urregorriz
(70)
emakumea-andrea
olio-koipe
arropa-jantzia
istorio-kontaketa
(65)
ezpata-garba
laguntza-eskukaldi
bada, bazen
ResponderEliminarATZIZKIAK
ResponderEliminar1-(27.) -men: proposamen,dastamen, ukimen.
2-(27.) -garri: lotsagarri, aspergarri, beldurgarri.
3-(27.) -tasun: aberastasun, epeltasun, berotasun.
4-(46.) -txo: erditxo, umetxo, etxetxo.
5-(61.) -gabe: ustegabe, lotsagabe, indargabe.
6-(57.) -alde: sukalde, eskualde, goizalde.
7-(67.) -toki: saltoki, ikastoki, jolastoki.
8-(75.) -tasun: askatasun, edertasun, maitasun.
9-(72.) -kizun: ikuskizun, etorkizun, ospakizun.
10-(70.) -gai: sastagai, ikuskai, ikasgai.
SINONIMOAK
1-(21.) topatu - elkarritu
2-(22.) amaitu - bukatu
3-(27.) harro - handiputz
4-(41.) merkatari - dendari
5-(40.) hilherria - kanposantu
6-(44.) toki - leku
7-(46.) erreparatu - kompondu
8-(51.) osoa - dena
9-(67.) buruzagi - nagusi
10-(70.) mozorroturik - estalturik
Itziar Arrondo
ResponderEliminarATZIZKIAK
30. hilketa- azterketa, ariketa
34. garrantzitsua- maldatsu, indartsu
35. ondasun- aberatasun, askatasun
36. osasungarria- aspergarria, dibertigarria
sendagai- salgai, belagai
37. ateraldi- esaldi, eguraldi
eskupeko- sekretupe, isilpe
zapatari- politikari, kontalari
40. tiraka- seguika, korrika
42. desagerketa- zatiketa, biderketa
SINONIMOAK
17. halabeharrak- patua
premiarik- beharra
emakume- andrea
18. aurpegiak- begitarte
basoan- oihan
ozta-ozta- ia-ia
toki- leku
kementsu- indartsu
hurbildu- bertaratu
19. nabarmenena- ikusgarriena
BERRIDAZKETAK
17. hornituriko- hornitutako
18. ondoren hura lotu- hura lotu eta gero
ekarritako- ekarririko
20. egin ondoren- etin eta gero
53. zutelakoan- zuteko asmotan
54. gertatzearren- gertatseagatik
55. behar zuenez- behar zuenez gero
kendu bezain laster- bezain pronto
ez zitzaien arren- nahiz eta... ez zitzaien
59. baino lehen- aurretik
60. ikusirik- ikusita
ADITZAK
23. duzu- zenuen
naiz- nintzen
zara- zinen
dut- nuen
24. dizut- nizun
25. zion-dio
zen- da
du- zuen
26. zegoen- dago
ditu- zituen
BERRIDAZKETAK
ResponderEliminar1-(30.) entzunik - entzun duela
2-(30.) ikusi orduko - ikusi ordurako
3-(30.) hilketaren ondotik - hilketa izan eta gero
4-(35.) irtenbiderik ez duen arren - nahiz eta irtenbidea ez izan
5-(37.) argitzen hasia zelarik - argitzen hasiz
6-(39.) lana amaitu zuenean - lana amaitu zuen bitartean
7-(42.) dolorez bildutako- dolorez bilduriko
8-(43.) emain baino lehen- eman aurretik
9-(46.) kendu aurretik - kendu baino lehen
10-(55.) kendu bezain laster- kendu bezain azkar
ADITZAK
1-(9.) da - zen
2-(9.) badira - baziren
3-(11.) daukate - zeukaten
4-(21.) daki - zekien
5-(24.) dizut - nizun
6-(34.) dakarzu - zenekarren
7-(38.) nauzu - ninduzun
8-(44.) badakit - banekien
9-(45.) dut- nuen
10-(48.) daukagu - geneukan